ตรวจทานโดย: Takahiro Sugiyama (CEO, meguri Inc.)
คาเฟ่ที่ขายมัทฉะลาเต้มักถูกลูกค้าถามว่า “มีคาเฟอีนเท่าไร” มัทฉะเป็นชาที่ดื่มทั้งผง ปริมาณคาเฟอีนจึงแทบจะขึ้นอยู่กับจำนวนกรัมของมัทฉะที่ใช้ต่อแก้ว ถ้าคำนวณทีละแก้วจากตารางองค์ประกอบอาหารของญี่ปุ่น แล้ววางเทียบกับกาแฟและชาชนิดอื่นในตารางเดียวกัน ก็จะตอบลูกค้าได้ตามปริมาณในเมนูของร้าน
มัทฉะมีคาเฟอีนไหม
มัทฉะมีคาเฟอีน ตารางองค์ประกอบอาหารมาตรฐานของญี่ปุ่นระบุ 3.2 กรัมต่อ 100 กรัม มัทฉะละลายผงแล้วดื่มทั้งใบ จึงได้รับคาเฟอีนทั้งหมดในปริมาณที่ใช้
ค่าในตารางองค์ประกอบอาหาร
ตามตารางองค์ประกอบอาหารมาตรฐานของญี่ปุ่น (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 8 ฉบับเพิ่มเติมปี 2023) ของกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีญี่ปุ่น (MEXT) ซึ่งต่อไปเรียกว่า “ตารางองค์ประกอบอาหาร” มัทฉะ (ชา) มีคาเฟอีน 3.2 กรัมต่อ 100 กรัม คิดเป็น 1 กรัมต่อ 32 มก.
ตารางองค์ประกอบอาหารระบุว่า ชาเกรดสูงกับเกรดต่ำมีองค์ประกอบต่างกันมาก และวิเคราะห์จากชาเกรดกลางเป็นหลัก ค่าจึงเปลี่ยนไปตามเกรด ตัวเลขที่คำนวณด้านล่างจึงเป็นค่าประมาณ
คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่นก็คำนวณต่อแก้ว
เอกสารข้อเท็จจริง “คาเฟอีนในอาหาร” ของคณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น (สังกัดสำนักคณะรัฐมนตรี) กำหนดมัทฉะ 1 แก้วเป็นมัทฉะ 1.5 กรัม และระบุคาเฟอีน 48 มก. เอกสารนี้ระบุคาเฟอีนของมัทฉะ 3.2 กรัมต่อ 100 กรัมไว้ด้วย และ 1.5 กรัมคูณ 32 มก. ต่อกรัมได้ 48 มก. การคำนวณด้านล่างใช้วิธีเดียวกัน
คาเฟอีนในมัทฉะ 1 แก้ว: คำนวณสำหรับอุสึฉะ ลาเต้ และโคอิฉะ
มัทฉะ 1 แก้วมีคาเฟอีน 64 มก. เมื่อใช้ 2 กรัมทำอุสึฉะ (ชาแบบบาง) 96 มก. เมื่อใช้ 3 กรัมทำมัทฉะลาเต้ และ 128 มก. เมื่อใช้ 4 กรัมทำโคอิฉะ (ชาแบบข้น) (คำนวณจากค่าในตารางองค์ประกอบอาหาร) แม้จะเรียกว่า “มัทฉะ 1 แก้ว” เหมือนกัน แต่ต่างกันได้มากกว่า 2 เท่าตามปริมาณที่ใช้
ค่าที่คำนวณตามปริมาณ
ปริมาณมัทฉะนำมาจากวิธีของหน่วยงานรัฐและร้านชาเก่าแก่ในเกียวโต
| ชนิด | ปริมาณมัทฉะ | คาเฟอีน (คำนวณ) | ที่มาของปริมาณ |
|---|---|---|---|
| อุสึฉะ (น้อย) | 1.5 กรัม | 48 มก. | คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น |
| อุสึฉะ | ประมาณ 2 กรัม (น้ำ 70 มล.) | 64 มก. | สถาบันวิจัยชาจังหวัดเกียวโต |
| มัทฉะลาเต้ | 3 กรัม (น้ำ 90 มล. และนม) | 96 มก. | อิปโปโด |
| โคอิฉะ | 4 กรัม (น้ำ 30 มล.) | 128 มก. | อิปโปโด |
สูตรคำนวณคือ “จำนวนกรัมของมัทฉะ × 32 มก.” ถ้าร้านใช้ 2.5 กรัมต่อแก้วจะได้ 80 มก. ถ้าใช้ 5 กรัมจะได้ 160 มก.
ปริมาณน้ำหรือนมไม่ทำให้เปลี่ยน
คาเฟอีนในมัทฉะลาเต้ไม่เปลี่ยน ไม่ว่าจะเติมนมหรือน้ำมากเท่าไร ถ้าปริมาณมัทฉะเท่าเดิม ถ้าเพิ่มขนาดแก้วและเพิ่มมัทฉะ คาเฟอีนก็จะเพิ่มตามนั้น ความต่างระหว่างอุสึฉะกับโคอิฉะและวิธีชง อ่านได้ที่ วิธีชงมัทฉะ
เทียบกับกาแฟ ชาดำ เซนฉะ เกียวคุโระ และโฮจิฉะ
ถ้าเทียบต่อน้ำชาหรือน้ำกาแฟ 100 กรัมในตารางองค์ประกอบอาหาร เกียวคุโระมี 160 มก. กาแฟ 60 มก. ชาดำ 30 มก. เซนฉะและโฮจิฉะ 20 มก. มัทฉะ 2 กรัมที่มี 64 มก. (คำนวณ) เท่ากับน้ำกาแฟประมาณ 107 กรัม
ค่าต่อน้ำชาหรือน้ำกาแฟ 100 กรัม
ตารางองค์ประกอบอาหารวิเคราะห์น้ำชาและน้ำกาแฟที่ชงด้วยวิธีที่กำหนด ถ้าวิธีชงเปลี่ยน ค่าก็เปลี่ยน จึงใส่วิธีชงไว้ด้วย
| เครื่องดื่ม | คาเฟอีน (ต่อน้ำชาหรือน้ำกาแฟ 100 กรัม) | วิธีชงในตารางองค์ประกอบอาหาร |
|---|---|---|
| เกียวคุโระ (ชาใบที่ปลูกใต้ร่ม) | 160 มก. | ชา 10 กรัม น้ำ 60°C 60 มล. 2.5 นาที |
| กาแฟ | 60 มก. | ผงกาแฟ 10 กรัม น้ำเดือด 150 มล. |
| ชาดำ | 30 มก. | ชา 5 กรัม น้ำเดือด 360 มล. 1.5 ถึง 4 นาที |
| เซนฉะ (ชาเขียวทั่วไป) | 20 มก. | ชา 10 กรัม น้ำ 90°C 430 มล. 1 นาที |
| โฮจิฉะ (ชาเขียวคั่ว) | 20 มก. | ชา 15 กรัม น้ำ 90°C 650 มล. 0.5 นาที |
| ชาอู่หลง | 20 มก. | ชา 15 กรัม น้ำ 90°C 650 มล. 0.5 นาที |
| บันฉะ (ชาเขียวเกรดหยาบ) | 10 มก. | ชา 15 กรัม น้ำ 90°C 650 มล. 0.5 นาที |
เอกสารข้อเท็จจริงของคณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่นระบุค่าต่อ 100 มล. ของกาแฟ เกียวคุโระ ชาดำ เซนฉะ และชาอู่หลงเท่ากับตารางนี้ และระบุกาแฟสำเร็จรูป 57 มก. ต่อ 100 มล. ไว้ด้วย
ที่มา: คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น “食品中のカフェイン” (เอกสารข้อเท็จจริง คาเฟอีนในอาหาร ภาษาญี่ปุ่น) https://www.fsc.go.jp/factsheets/index.data/factsheets_caffeine.pdf
เกียวคุโระชงด้วยน้ำน้อย
ค่า 160 มก. ของเกียวคุโระเป็นค่าที่ชงใบชา 10 กรัมด้วยน้ำเพียง 60 มล. ค่าของเซนฉะเป็นใบชา 10 กรัมกับน้ำ 430 มล. และโฮจิฉะเป็นใบชา 15 กรัมกับน้ำ 650 มล. ซึ่งใช้น้ำมากเมื่อเทียบกับปริมาณใบชา เวลาเทียบน้ำชาด้วยกัน ให้ดูวิธีชงประกอบด้วย
มัทฉะคำนวณได้เมื่อกำหนดปริมาณ
สำหรับน้ำชา คาเฟอีนที่ออกมาจะเปลี่ยนตามปริมาณใบชา อุณหภูมิน้ำ และเวลา มัทฉะดื่มทั้งผง จึงคำนวณคาเฟอีนได้เมื่อกำหนดจำนวนกรัม ความต่างด้านองค์ประกอบของมัทฉะกับเซนฉะ อ่านได้ที่ ชาเขียวมัทฉะกับชาเขียวต่างกันอย่างไร
เทียบมัทฉะลาเต้กับเครื่องดื่มชูกำลัง
มัทฉะลาเต้ที่ใช้มัทฉะ 3 กรัมคำนวณได้ 96 มก. ส่วนเครื่องดื่มชูกำลังต่างกันมากตามผลิตภัณฑ์ คือ 36 ถึง 150 มก. ต่อขวดหรือกระป๋อง ถ้าเทียบปริมาณใน 1 แก้วหรือ 1 กระป๋องจะเห็นได้ชัดขึ้น
ค่าของเครื่องดื่มชูกำลัง
ในเอกสารข้อเท็จจริงของคณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น เครื่องดื่มชูกำลังและเครื่องดื่มแก้ง่วงมีคาเฟอีน 32 ถึง 300 มก. ต่อ 100 มล. หรือ 36 ถึง 150 มก. ต่อขวดหรือกระป๋อง และระบุว่าบางผลิตภัณฑ์มีคาเฟอีนใน 1 กระป๋องหรือ 1 ขวดเท่ากับกาแฟ 2 แก้ว
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ระบุค่าต่อ 12 ออนซ์ของเหลว (ประมาณ 355 มล.) ว่า เครื่องดื่มชูกำลัง 41 ถึง 246 มก. กาแฟชงทั่วไป 113 ถึง 247 มก. และชาเขียว 37 มก.
เทียบทีละแก้ว
| เครื่องดื่ม | คาเฟอีน | ที่มา |
|---|---|---|
| อุสึฉะ (มัทฉะ 2 กรัม) | 64 มก. (คำนวณ) | ตารางองค์ประกอบอาหาร, สถาบันวิจัยชาจังหวัดเกียวโต |
| มัทฉะลาเต้ (มัทฉะ 3 กรัม) | 96 มก. (คำนวณ) | ตารางองค์ประกอบอาหาร, อิปโปโด |
| โคอิฉะ (มัทฉะ 4 กรัม) | 128 มก. (คำนวณ) | ตารางองค์ประกอบอาหาร, อิปโปโด |
| เครื่องดื่มชูกำลัง 1 ขวดหรือกระป๋อง | 36 ถึง 150 มก. | คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น |
| กาแฟ 237 มล. | 135 มก. (ค่าเฉลี่ย) | กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา |
| ชาดำหรือชาเขียว 237 มล. | 30 ถึง 50 มก. | กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา |
ค่าของกระทรวงสาธารณสุขแคนาดาเป็นปริมาณเฉลี่ยของกาแฟและชาที่ชงตามปกติ มัทฉะลาเต้แก้วใหญ่ที่เพิ่มมัทฉะ อาจมีคาเฟอีนพอ ๆ กับเครื่องดื่มชูกำลัง 1 กระป๋อง สูตรลาเต้อ่านได้ที่ วิธีเลือกมัทฉะสำหรับลาเต้ในคาเฟ่
ปริมาณคาเฟอีนต่อวัน: ค่าจากหน่วยงานรัฐของแต่ละประเทศ
สำนักงานความปลอดภัยด้านอาหารแห่งยุโรป (EFSA) ระบุว่า คาเฟอีนไม่เกินวันละ 400 มก. สำหรับผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดี และไม่เกินวันละ 200 มก. สำหรับผู้ที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ไม่ก่อให้เกิดข้อกังวลด้านความปลอดภัย ญี่ปุ่นไม่ได้กำหนดปริมาณที่รับได้ต่อวันของคาเฟอีน
ค่าจากหน่วยงานรัฐ
| หน่วยงาน | ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดี | ตั้งครรภ์และให้นมบุตร | เด็กและวัยรุ่น |
|---|---|---|---|
| สำนักงานความปลอดภัยด้านอาหารแห่งยุโรป (EFSA) | ไม่เกินวันละ 400 มก. ไม่เกินครั้งละ 200 มก. | ไม่เกินวันละ 200 มก. | วันละ 3 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก. |
| กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา | ไม่เกินวันละ 400 มก. | ไม่เกินวันละ 300 มก. (ผู้ที่วางแผนตั้งครรภ์ก็เช่นกัน) | ไม่เกินวันละ 2.5 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก. |
| สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) | วันละ 400 มก. เป็นปริมาณที่โดยทั่วไปไม่สัมพันธ์กับผลเสียในผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ | ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ว่าต้องจำกัดหรือไม่ | เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน (อ้างจากแนวทางโภชนาการของสหรัฐฯ) |
| กระทรวงสาธารณสุขสิงคโปร์ | ขณะนี้ยังไม่มีแนวทางด้านสุขภาพที่ได้รับการยอมรับสำหรับการบริโภคคาเฟอีน (ไม่ได้ระบุเฉพาะกลุ่มอายุ) | ไม่ได้ระบุ | เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีควรหลีกเลี่ยง อายุ 12 ถึง 18 ปีไม่เกินวันละ 100 มก. |
| ญี่ปุ่น (กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการ) | ไม่ได้กำหนดปริมาณที่รับได้ต่อวัน | ― | ― |
ค่าของสิงคโปร์เป็นคำแนะนำของกุมารแพทย์ในประเทศ ที่กระทรวงสาธารณสุขสิงคโปร์ระบุในคำตอบต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2026 กระทรวงระบุว่า 100 มก. สำหรับอายุ 12 ถึง 18 ปีเท่ากับกาแฟประมาณ 1 แก้ว
ที่มา: กระทรวงสาธารณสุขสิงคโปร์ “Protecting children and youths from caffeine overconsumption through mandatory labelling, health warnings and published consumption guidelines” (8 ตุลาคม 2026) https://www.moh.gov.sg/newsroom/protecting-children-and-youths-from-caffeine-overconsumption-through-mandatory-labelling--health-warnings-and-published-consumption-guidelines/
ค่าเหล่านี้คือผลรวมจากอาหารและเครื่องดื่มทั้งหมด
ค่าของทุกหน่วยงานเป็นผลรวมของคาเฟอีนทั้งหมดที่ได้รับในหนึ่งวัน เช่น จากกาแฟ ชา และช็อกโกแลต ไม่ใช่เกณฑ์ว่าดื่มมัทฉะอย่างเดียวได้กี่แก้ว
คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่นระบุว่า ความไวต่อคาเฟอีนแตกต่างกันมากในแต่ละคน ในกรณีที่ต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล เช่น ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือเด็ก วิธีที่แน่นอนคือแนะนำให้ลูกค้าสอบถามแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมคาเฟอีนในมัทฉะจึงต่างกัน
คาเฟอีนในมัทฉะเปลี่ยนไปตามจำนวนกรัมที่ใช้ต่อแก้ว และตามเกรดและฤดูเก็บของมัทฉะ ค่าที่คำนวณในบทความนี้เป็นค่าประมาณจากค่าของชาเกรดกลางในตารางองค์ประกอบอาหาร
ปริมาณที่ใช้
ตามการคำนวณ คาเฟอีนเพิ่มขึ้นตามสัดส่วนของปริมาณมัทฉะที่ใช้ต่อแก้ว การตวงด้วยช้อนทำให้แต่ละแก้วไม่เท่ากัน ถ้าคาเฟ่ชั่งมัทฉะเป็นกรัม ก็จะคำนวณคาเฟอีนให้เท่ากันได้
เกรดและฤดูเก็บ
ตารางองค์ประกอบอาหารระบุว่า ชาเกรดสูงกับเกรดต่ำมีองค์ประกอบต่างกันมาก เมืองมินามิคิวชูในจังหวัดคาโงชิมะอธิบายว่า ชาจิรันรอบสองเติบโตในช่วงที่มีแสงแดดนานกว่าชารอบแรก จึงมีคาเทชินและคาเฟอีนมากกว่า ถ้าใช้มัทฉะรอบสองขึ้นไปทำลาเต้ ค่าอาจต่างจากตารางองค์ประกอบอาหาร ความต่างของแต่ละเกรดอ่านได้ที่ เกรดของมัทฉะ
ถ้าต้องการค่าที่แน่นอน ให้ขอผลวิเคราะห์จากผู้ขาย หรือส่งตัวอย่างให้ห้องปฏิบัติการตรวจ
ธีอะนีนกับคาเฟอีน: สิ่งที่งานวิจัยบอก
งานวิจัย 2 ชิ้นที่เราตรวจสอบสำหรับบทความนี้ ไม่ได้ศึกษาว่าธีอะนีนช่วยลดฤทธิ์ของคาเฟอีนหรือไม่ มีงานวิจัยที่ให้คาเฟอีนร่วมกับธีอะนีนและงานวิจัยของมัทฉะเอง แต่จำนวนผู้เข้าร่วมน้อยและผลที่ได้มีจำกัด
มัทฉะมีธีอะนีนมากกว่าเซนฉะ
องค์การวิจัยเกษตรและอาหารแห่งชาติของญี่ปุ่น (NARO) ระบุว่า มัทฉะมีกรดอะมิโนอย่างธีอะนีน ซึ่งเป็นที่มาของอูมามิ มากกว่าเซนฉะ ธีอะนีนไม่ได้อยู่ในรายการของตารางองค์ประกอบอาหาร
งานวิจัยที่ให้คาเฟอีนร่วมกับธีอะนีน
ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ปี 2008 โดยนักวิจัยของศูนย์วิจัยและพัฒนาของบริษัทอาหาร Unilever ในสหราชอาณาจักร ผู้มีสุขภาพดี 27 คนเปรียบเทียบ 3 อย่าง คือ คาเฟอีน 50 มก. อย่างเดียว คาเฟอีน 50 มก. กับธีอะนีน 100 มก. และยาหลอก เมื่อได้รับคาเฟอีนร่วมกับธีอะนีน ความเร็วและความแม่นยำในงานทดสอบการสลับความสนใจที่ 60 นาทีดีขึ้นเมื่อเทียบกับยาหลอก
งานวิจัยของมัทฉะเอง
ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ปี 2017 โดยมหาวิทยาลัยวาเกนิงเงินในเนเธอร์แลนด์ ผู้เข้าร่วม 23 คนเปรียบเทียบเครื่องดื่มและผลิตภัณฑ์อื่นที่มีมัทฉะ 4 กรัมกับยาหลอก หลังได้รับผลิตภัณฑ์มัทฉะ ผลดีขึ้นส่วนใหญ่ในงานทดสอบความสนใจพื้นฐานและความเร็วในการตอบสนอง ส่วนงานทดสอบอื่นแทบไม่ต่างกัน และอารมณ์ไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ นักวิจัยระบุว่าผลมีเพียงเล็กน้อย
ทั้งสองงานวิจัยมีผู้เข้าร่วมน้อย และดูผลในช่วงเวลาสั้น ๆ หลังดื่มเพียงครั้งเดียว ในเมนูหรือคำอธิบายของร้าน ควรหลีกเลี่ยงการเขียนยืนยันฤทธิ์ของธีอะนีน
คาเฟอีนในเมนูคาเฟ่
กฎและการหารือของหน่วยงานรัฐในสิงคโปร์และไทย เน้นที่เครื่องดื่มบรรจุภาชนะและเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูง สำหรับมัทฉะลาเต้ที่ทำในร้าน การเตรียมให้ตอบได้โดยคำนวณจากจำนวนกรัมของมัทฉะในแต่ละแก้วจะช่วยได้
สิงคโปร์
ในรัฐสภาเมื่อเดือนตุลาคม 2026 มีสมาชิกถามว่า ควรกำหนดให้เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนเกินระดับที่กำหนดแสดงปริมาณคาเฟอีนเป็นมิลลิกรัม และมีข้อความเตือนด้านหน้าบรรจุภัณฑ์หรือไม่ กระทรวงสาธารณสุขตอบว่ากำลังติดตามการบริโภคในประเทศและความเคลื่อนไหวในต่างประเทศอย่างใกล้ชิด และไม่ตัดความเป็นไปได้ที่จะใช้มาตรการเพิ่มเติมหากการประเมินความเสี่ยงเปลี่ยนไป กระทรวงระบุว่า ตั้งแต่ปี 2017 เครื่องดื่มชูกำลังที่มีคาเฟอีนสูงมียอดขายไม่ถึง 1% ของเครื่องดื่มที่เติมน้ำตาล
ตามข้อมูลของสำนักงานส่งเสริมสุขภาพสิงคโปร์ (HPB) ตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2023 เครื่องดื่มที่ทำในร้านซึ่งขายในสถานที่ที่กำหนด อยู่ในขอบเขตของ Nutri-Grade ด้วย ซึ่งเป็นฉลากที่ประเมินจากน้ำตาลและไขมันอิ่มตัว อ่านเพิ่มเติมได้ที่ วิธีทำสตรอว์เบอร์รีมัทฉะลาเต้
ไทย
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 356) พ.ศ. 2556 (2013) เป็นกฎของเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท เครื่องดื่มบางชนิดที่ใช้วัตถุแต่งกลิ่นรสที่มีกาเฟอีนตามธรรมชาติต้องแสดงข้อความ “มีกาเฟอีน” ส่วนเครื่องดื่มอื่นที่ผสมกาเฟอีนต้องแสดงข้อความเตือนด้วยตัวอักษรสีแดงในกรอบพื้นขาว ซึ่งรวมถึงห้ามดื่มเกินวันละ 2 (กระป๋องหรือภาชนะอื่น) และเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรดื่ม ข้อที่กำหนดการแบ่งชนิดของเครื่องดื่มได้รับการแก้ไขโดยประกาศฉบับที่ 465 ในปี 2025
สิ่งที่คาเฟ่ทำได้ (มุมมองของเรา)
นอกเหนือจากกฎการแสดงฉลาก ถ้าเตรียม 3 อย่างนี้ไว้จะตอบลูกค้าได้ง่ายขึ้น
- กำหนดจำนวนกรัมของมัทฉะที่ใช้ต่อแก้วในแต่ละเมนู
- คำนวณด้วย “จำนวนกรัม × 32 มก.” และบอกว่าเป็นค่าที่คำนวณ
- สำหรับลูกค้าที่อยากลดคาเฟอีน แนะนำขนาดที่ใช้มัทฉะน้อยลงหรือเครื่องดื่มอื่น
ถ้าขายเครื่องดื่มมัทฉะบรรจุขวดในประเทศไทย ให้ตรวจจากตัวบทประกาศของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ว่าอยู่ในขอบเขตของประกาศฉบับที่ 356 หรือไม่ และต้องแสดงฉลากคาเฟอีนหรือไม่ วิธีทำแบบเย็นอ่านได้ที่ วิธีทำมัทฉะลาเต้เย็น และแนวคิดเรื่องเกรดอ่านได้ที่ เกรดของมัทฉะ
แหล่งอ้างอิง
- MEXT: ตารางองค์ประกอบอาหารมาตรฐานของญี่ปุ่น ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 8 ฉบับเพิ่มเติมปี 2023 (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.mext.go.jp/a_menu/syokuhinseibun/mext_00001.html
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: มัทฉะ ชา (รหัสอาหาร 16035) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16035_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: เกียวคุโระ น้ำชา (รหัสอาหาร 16034) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16034_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: เซนฉะ น้ำชา (รหัสอาหาร 16037) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16037_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: บันฉะ น้ำชา (รหัสอาหาร 16039) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16039_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: โฮจิฉะ น้ำชา (รหัสอาหาร 16040) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16040_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: ชาอู่หลง น้ำชา (รหัสอาหาร 16042) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16042_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: ชาดำ น้ำชา (รหัสอาหาร 16044) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16044_7
- ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหารของ MEXT: กาแฟ น้ำกาแฟ (รหัสอาหาร 16045) (ภาษาญี่ปุ่น) https://fooddb.mext.go.jp/details/details.pl?ITEM_NO=16_16045_7
- คณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหารของญี่ปุ่น: เอกสารข้อเท็จจริง “คาเฟอีนในอาหาร” (ปรับปรุงล่าสุด 23 กุมภาพันธ์ 2018) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.fsc.go.jp/factsheets/index.data/factsheets_caffeine.pdf
- กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการญี่ปุ่น: ถามตอบเรื่องการบริโภคคาเฟอีนในอาหารมากเกินไป (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000170477.html
- European Food Safety Authority: Caffeine https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/caffeine
- Health Canada: Caffeine in foods https://www.canada.ca/en/health-canada/services/food-nutrition/food-safety/food-additives/caffeine-foods.html
- U.S. Food and Drug Administration: Spilling the Beans: How Much Caffeine is Too Much? https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/spilling-beans-how-much-caffeine-too-much
- กระทรวงสาธารณสุขสิงคโปร์: Protecting children and youths from caffeine overconsumption through mandatory labelling, health warnings and published consumption guidelines (8 ตุลาคม 2026) https://www.moh.gov.sg/newsroom/protecting-children-and-youths-from-caffeine-overconsumption-through-mandatory-labelling--health-warnings-and-published-consumption-guidelines/
- สำนักงานส่งเสริมสุขภาพสิงคโปร์ (HPB): Measures for Nutri-Grade https://hpb.gov.sg/healthy-living/food-beverage/nutri-grade
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา: ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 356) พ.ศ. 2556 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท https://exfood.fda.moph.go.th/law/data/complilation/Compi_356.pdf
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา: ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 465) พ.ศ. 2568 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท (ฉบับที่ 3) (คำแปลภาษาอังกฤษอย่างไม่เป็นทางการ) https://food.fda.moph.go.th/media.php?id=861494046533754880&name=P465_EN.pdf
- NARO: ความสัมพันธ์ระหว่างราคากับปริมาณสารเคมีในมัทฉะญี่ปุ่น (2018) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.naro.go.jp/project/results/4th_laboratory/nifts/2018/nifts18_s16.html
- Owen GN, Parnell H, De Bruin EA, Rycroft JA: The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood, Nutritional Neuroscience 11(4):193-198, 2008 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18681988/
- Dietz C, Dekker M, Piqueras-Fiszman B: An intervention study on the effect of matcha tea, in drink and snack bar formats, on mood and cognitive performance, Food Research International 99:72-83, 2017 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28784536/
- เมืองมินามิคิวชู: ชารอบสอง รอบสาม รอบสี่ และบันฉะฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.city.minamikyushu.lg.jp/chirancha/ajiwau/chirancha_shurui/8903.html
- สถาบันวิจัยชาจังหวัดเกียวโต: วิธีชงชาให้อร่อย มัทฉะ (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.pref.kyoto.jp/chaken/irekata_maccha.html
- อิปโปโด: มัทฉะลาเต้ (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.ippodo-tea.co.jp/blogs/tea-recipe/19抹茶ラテ
- Ippodo Tea: Basic Koicha https://global.ippodo-tea.co.jp/blogs/tea-recipe/basic-koicha-matcha
