มัทฉะยังขาดตลาดอยู่ไหม: ทำไมราคามัทฉะยังขึ้น และคาเฟ่ปรับการสั่งซื้ออย่างไรได้บ้าง

ปี 2025 ร้านชาเก่าแก่ในญี่ปุ่นจำกัดการขายมัทฉะ และคาเฟ่ในต่างประเทศก็ต้องซื้อมัทฉะในราคาที่สูงขึ้น พอถึงปี 2026 ปริมาณเริ่มกลับมา แต่ราคายังไม่ลดลง เมื่อตรวจสอบจากสถิติของญี่ปุ่นและประกาศของร้านชาเก่าแก่ว่าราคาขึ้นไปเท่าไรและเพราะอะไร ก็จะเห็นว่าคาเฟ่มีทางเลือกอะไรบ้างในการสั่งซื้อ

มัทฉะยังขาดตลาดอยู่ไหม

ปี 2026 ชาแรกในแหล่งผลิตหลักเก็บได้มากกว่าปีก่อน 21% แต่ราคาวัตถุดิบของมัทฉะกลับสูงขึ้นอีก สถานการณ์ของมัทฉะจึงเปลี่ยนจาก “ของไม่พอ” มาเป็น “ราคาไม่ลง”

ชาแรกปี 2026 ได้ผลผลิตดี

ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น (MAFF) ผลผลิตอาราฉะ (荒茶: ชาที่นำใบชาที่เพิ่งเก็บไปนึ่งแล้วอบแห้ง ยังไม่ผ่านขั้นตอนตกแต่ง) ของชาแรก (อิจิบันฉะ: ชาที่เก็บครั้งแรกของปี) ปี 2026 ใน 5 จังหวัดที่เป็นแหล่งผลิตหลักอยู่ที่ 24,100 ตัน มากกว่าปีก่อน 21% เพราะสภาพอากาศดี ใบชาจึงเติบโตได้ดี

ตัวเลขนี้เป็นยอดรวมที่ไม่ได้แยกวัตถุดิบของมัทฉะออกจากเซนฉะและชาชนิดอื่น ผลผลิตเฉพาะวัตถุดิบของมัทฉะปี 2026 ยังไม่มีการเผยแพร่

แต่ราคาก็ไม่ได้ลดลง

ในตลาดชาเกียวโต ราคาซื้อขายเฉลี่ยของชาแรกที่เป็นเทนฉะ (碾茶: ใบชาที่เป็นวัตถุดิบของมัทฉะ) ปี 2026 อยู่ที่กิโลกรัมละ 17,797 เยน (ข้อมูล ณ วันที่ 19 มิถุนายน) สูงกว่า 14,144 เยนของปี 2025 ประมาณ 26%

ร้านอิปโปโด (Ippodo) ร้านชาเก่าแก่ในเกียวโต อธิบายว่าปี 2026 ผลผลิตมัทฉะเพิ่มขึ้นมาก แต่ความต้องการยังสูง ราคาซื้อขายจึงสูงกว่าปีก่อน ตามข้อมูลของอิปโปโด ปี 2026 ผลผลิตเกียวคุโระ เซนฉะ และชาประเภทบันฉะลดลงมาก เป็นปีที่มัทฉะปริมาณกลับมาแต่ราคาไม่กลับ ส่วนชาชนิดอื่นปริมาณก็ลดลงด้วย

ราคามัทฉะขึ้นไปเท่าไร

ราคาเทนฉะในตลาดเกียวโตขึ้นประมาณ 3.3 เท่าใน 2 ปี จากปี 2024 ถึงปี 2026 และการขึ้นราคาไม่ได้เกิดกับวัตถุดิบของมัทฉะเท่านั้น แต่ลามไปถึงเกียวคุโระ เซนฉะ และบันฉะด้วย

ราคาแยกตามชนิดชาในตลาดเกียวโต

ราคาซื้อขายเฉลี่ยของชาแรกในตลาดชาเกียวโตของ JA Zen-Noh (ข้อมูลของสภาอุตสาหกรรมชาจังหวัดเกียวโต) ที่อิปโปโดเผยแพร่เมื่อเดือนกันยายน 2026 เป็นดังนี้

หน่วยเป็นเยน/กก. ปี 2026 เป็นข้อมูล ณ วันที่ 19 มิถุนายน

ที่มา: อิปโปโด “2026年10月・11月 商品仕様の見直しと価格改定について” https://www.ippodo-tea.co.jp/blogs/news/20260901

จากปี 2024 ถึงปี 2025 เทนฉะขึ้นจาก 5,402 เยน เป็น 14,144 เยน ประมาณ 2.6 เท่า หรือเพิ่มขึ้นประมาณ 162%

ราคาชาแรกทั่วประเทศก็ขึ้น

ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่น ชาแรกปี 2026 ซื้อขายในราคาสูงกว่าปีก่อนประมาณ 2 เท่าในจังหวัดคาโงชิมะ และสูงกว่าประมาณ 70% ในจังหวัดชิซึโอกะ การขึ้นราคาจึงไม่ได้เกิดแค่ในเกียวโต

การส่งออก มูลค่าเพิ่มมากกว่าปริมาณ

ตามสถิติของสภาส่งเสริมการส่งออกชาญี่ปุ่น การส่งออกชาเขียวช่วงมกราคม–สิงหาคม 2026 มูลค่าเพิ่มขึ้น 77.3% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน แต่ปริมาณเพิ่มขึ้นเพียง 3.2% การเติบโตของการส่งออกส่วนใหญ่มาจากราคาที่สูงขึ้น

“ชนิดผง” ในสถิติเป็นตัวเลขรวมของมัทฉะกับผงชาชนิดอื่น ไม่มีสถิติการส่งออกเฉพาะมัทฉะ

ชาเขียวชนิดผงที่ส่งออกไปไทยและสิงคโปร์ ปริมาณลดลงและราคาสูงขึ้น ดังนี้

ปริมาณที่ส่งไปไทยลดลงเหลือไม่ถึงครึ่งของปีก่อน และราคาต่อกิโลกรัมสูงขึ้นเกิน 2 เท่า

ทำไมมัทฉะจึงแพง

มัทฉะเป็นชาที่ใช้แรงงานมากตั้งแต่ขั้นตอนปลูกจนถึงการผลิต นอกจากนี้ เทนฉะยังซื้อขายในราคาสูงกว่าเซนฉะ วัตถุดิบจึงย้ายไปเป็นเทนฉะ ทำให้ราคาชาชนิดอื่นสูงขึ้นตามไปด้วย

คลุมบังแดด อบแห้งโดยไม่นวด แล้วบดด้วยโม่

ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่น เทนฉะทำจากใบชาที่ปลูกโดยคลุมไร่ชาบังแดดไว้ประมาณ 2–3 สัปดาห์ แล้วนำไปอบแห้งด้วยเตาเทนฉะโดยไม่นวด มัทฉะคือเทนฉะที่บดเป็นผงละเอียดด้วยโม่หินหรือเครื่องที่คล้ายกัน

มัทฉะไม่มีขั้นตอนนวดแบบเซนฉะ แต่ต้องมีงานคลุมบังแดดและอุปกรณ์อบแห้งเฉพาะสำหรับเทนฉะ รายงานของเจโทร (JETRO) เมื่อเดือนพฤษภาคม 2026 ระบุว่าเทนฉะต้องใช้แรงงานและต้นทุนในการคลุมบังแดด และปริมาณการผลิตยังตามความต้องการไม่ทัน

เทนฉะซื้อขายในราคาประมาณ 4.9 เท่าของเซนฉะ

ในเอกสารของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่น (สำรวจโดยสหพันธ์องค์กรผู้ผลิตชาแห่งชาติ) ราคาเทนฉะของผลผลิตปี 2025 เฉลี่ยทุกฤดูเก็บอยู่ที่กิโลกรัมละ 8,562 เยน ประมาณ 4.9 เท่าของเซนฉะซึ่งอยู่ที่ 1,746 เยน

หน่วยเป็นเยน/กก.

วัตถุดิบถูกนำไปทำมัทฉะ ชาชนิดอื่นจึงขึ้นราคาด้วย

วัตถุดิบของเซนฉะและเกียวคุโระกำลังถูกนำไปใช้ทำมัทฉะ ยามามาสะ โคยามาเอ็น (Yamamasa Koyamaen) ร้านชาในเกียวโต ประกาศเมื่อเดือนกรกฎาคม 2026 ว่าในปีงบประมาณ 2026 วัตถุดิบของชาเขียวหลายชนิด เช่น เกียวคุโระและเซนฉะ ถูกนำไปใช้เป็นวัตถุดิบของมัทฉะ ทำให้ปริมาณลดลงมาก และราคาวัตถุดิบชาเขียวก็สูงขึ้นด้วย

ประกาศดังกล่าวมีเนื้อหาสำคัญ 2 ข้อ ดังนี้

ที่มา: ยามามาสะ โคยามาเอ็น “価格改定のお知らせ” (1 กรกฎาคม 2026) https://www.yamamasa-koyamaen.co.jp/info/2026/post-10/

อิปโปโดมองว่า มัทฉะมีราคาสูงกว่าเมื่อเทียบในน้ำหนักเท่ากัน อีกทั้งให้ผลผลิตมากและมีประสิทธิภาพการผลิตสูง การเปลี่ยนไปผลิตมัทฉะจึงจะดำเนินต่อไป ร้านที่มีเมนูใช้เซนฉะหรือบันฉะ ไม่ใช่แค่มัทฉะ ก็อาจต้องซื้อวัตถุดิบในราคาที่สูงขึ้นเช่นกัน

ทำไมความต้องการจึงเพิ่มขึ้น

จุดเริ่มต้นของการขึ้นราคาคือความต้องการทั่วโลกที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วตั้งแต่ราวปี 2024 อิปโปโดอธิบายว่า ตั้งแต่ราวปี 2024 ความสนใจในมัทฉะทั่วโลกสูงขึ้นและความต้องการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ผลผลิตปี 2025 ไม่พอ จนเกิดสภาพแย่งกันซื้อ ส่วนยามามาสะ โคยามาเอ็นระบุว่าเหตุผลหลักของการขึ้นราคาคือความต้องการจากต่างประเทศที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และการซื้อมัทฉะของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มาญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ตัวเลขการส่งออกก็สะท้อนความต้องการนี้ ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่น มูลค่าการส่งออกชาเขียวปี 2025 อยู่ที่ 72,090 ล้านเยน ประมาณ 2 เท่าของปีก่อน (เพิ่มขึ้น 98.2%) ปริมาณส่งออก 12,612 ตัน กระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าชาเขียวชนิดผงคิดเป็นประมาณ 80% ของมูลค่าการส่งออก

ทำไมปริมาณจึงเพิ่มขึ้นทันทีไม่ได้

การเพิ่มปริมาณมัทฉะต้องใช้เวลาทั้งไร่ชาและโรงงาน แม้ราคาจะขึ้น ปริมาณก็ตามไม่ทันในทันที

ตั้งแต่ปลูกจนเก็บได้ประมาณ 5 ปี

อิปโปโดอธิบายว่า แม้จะปลูกไร่ชาใหม่ก็ต้องใช้เวลาประมาณ 5 ปีจึงจะเก็บได้ ไร่ชาในเมืองคาเกงาวะ จังหวัดชิซึโอกะ ที่นิตยสารประชาสัมพันธ์ของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่นแนะนำ ก็ระบุว่าเก็บได้ตั้งแต่ 5 ปีหลังปลูกต้นกล้า ต้นชาที่ปลูกใหม่หลังความต้องการเพิ่มขึ้นในปี 2024 จึงยังไม่ถึงช่วงเก็บเกี่ยว

ไร่ชาลดลง แต่โรงงานเริ่มเพิ่มขึ้น

ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตรฯ ญี่ปุ่น พื้นที่ปลูกชาของญี่ปุ่นค่อย ๆ ลดลง ในขณะที่การผลิตเทนฉะเพิ่มขึ้น ผลผลิตเทนฉะปี 2025 อยู่ที่ 6,278 ตัน ประมาณ 3.2 เท่าของปี 2014 และคิดเป็น 8.6% ของผลผลิตอาราฉะทั้งหมด

ตามข้อมูลของจังหวัดคาโงชิมะ ในพื้นที่มัตสึโมโตะ เมืองคาโงชิมะ มีนิติบุคคล 2 รายสร้างโรงงานเทนฉะใหม่ และเริ่มเดินเครื่องในเดือนเมษายน 2026 ตามที่อิปโปโดและยามามาสะ โคยามาเอ็นอธิบาย เมื่อไร่ชาไม่เพิ่มแต่การเปลี่ยนไปผลิตเทนฉะดำเนินต่อไป วัตถุดิบของเกียวคุโระและเซนฉะก็จะลดลงตามไปด้วย

การขึ้นราคาและการจำกัดการขายของร้านชาเก่าแก่ และภาษีศุลกากร

ร้านชาเก่าแก่ในเกียวโตและผู้ผลิตชารายใหญ่ขึ้นราคาต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2025 บางรายยังจำกัดปริมาณการขายด้วย

การขึ้นราคาและการจำกัดการขายที่ประกาศอย่างเป็นทางการ

เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2026 ยามามาสะ โคยามาเอ็นประกาศว่าจะติดซีลที่เมื่อลอกออกแล้วจะเหลือรอยคำว่า “เปิดแล้ว” (開封済) บนกระป๋องมัทฉะขนาด 300 กรัมและ 150 กรัม (ทยอยเริ่มจากสินค้าที่วันหมดอายุตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2027 เป็นต้นไป) เพื่อป้องกันการนำสินค้าไปเปลี่ยนบรรจุแล้วขายต่อ

ภาษีของสหรัฐฯ ตอนนี้ไม่เก็บกับชาเขียว

ในปี 2025 มีรายงานข่าวว่าภาษีของสหรัฐฯ เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้มัทฉะขึ้นราคา ณ เดือนตุลาคม 2026 ชาเขียวจากญี่ปุ่น (รวมมัทฉะ) ไม่อยู่ในรายการที่ต้องเสียภาษีเพิ่มเติมของสหรัฐฯ

• คำสั่งฝ่ายบริหารของประธานาธิบดีเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2025 ทำให้ชาเขียวไม่ต้องเสียภาษีตอบโต้ (reciprocal tariff) (เจโทร)
• ภาษีตามมาตรา 301 ของกฎหมายการค้า ที่เริ่มตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม 2026 (สำหรับญี่ปุ่น รวมกับภาษีปกติแล้วเป็น 12.5%) ชาเขียวก็อยู่ในรายการสินค้าที่ได้รับการยกเว้น (ประกาศในราชกิจจานุเบกษาของสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ)

การจัดเก็บภาษีของสหรัฐฯ อาจเปลี่ยนแปลงได้อีกในอนาคต สำหรับการสั่งซื้อของร้านในไทยหรือสิงคโปร์ ภาษีของสหรัฐฯ ไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรง

ราคาจะสูงแบบนี้ไปอีกนานเท่าไร

ยังไม่มีการคาดการณ์จากหน่วยงานรัฐที่ระบุว่าราคาจะลดลงเมื่อไร ขอแยกสิ่งที่รู้แล้วกับสิ่งที่ยังไม่รู้ไว้ดังนี้

สิ่งที่รู้แล้วมี 3 ข้อ

• ปี 2026 แม้ชาแรกจะได้ผลผลิตดี ราคาเทนฉะก็ยังสูงกว่าปีก่อน
• ไร่ชาใหม่ต้องใช้เวลาประมาณ 5 ปีจึงจะเก็บได้
• อิปโปโดยังมองไม่เห็นว่าราคาจะกลับไปอยู่ระดับเดิมได้ทั้งหมดหรือไม่ และคาดว่าราคาระดับปัจจุบันจะยังคงอยู่ไปอีกระยะหนึ่ง

สิ่งที่ยังไม่รู้ คือ ผลผลิตเทนฉะทั่วประเทศปี 2026 (ณ เดือนตุลาคม 2026 ยังไม่เผยแพร่) สภาพอากาศปีหน้า และความต้องการจากต่างประเทศจะยังคงอยู่แบบนี้หรือไม่ สำหรับคาเฟ่ ถ้าวางแผนโดยถือว่าราคาปัจจุบันจะคงอยู่ไปอีกสักพัก ก็จะไม่ต้องรับมือแบบฉุกละหุกเมื่อราคาขึ้นกะทันหัน

สิ่งที่คาเฟ่ทำได้ในการสั่งซื้อ

ให้ถือว่าราคาจะยังสูงต่อไป แล้วทบทวน 4 เรื่อง คือ เกรด ปริมาณ ช่วงเวลา และผู้ขาย

1. แยกเกรดตามการใช้งาน

มัทฉะที่ตีกับน้ำร้อนเสิร์ฟแบบเพียว ๆ กับมัทฉะที่ใช้ทำลาเต้ ไม่จำเป็นต้องเป็นเกรดเดียวกัน เกรดที่เหมาะกับลาเต้เลือกได้จากเกรดที่ราคาย่อมเยากว่าเกรดสำหรับดื่มเพียว ๆ ดูความต่างของเกรดได้ที่ เกรดมัทฉะ และวิธีเลือกสำหรับลาเต้ได้ที่ วิธีเลือกมัทฉะสำหรับมัทฉะลาเต้ในคาเฟ่

2. คำนวณต้นทุนและราคาขายต่อแก้วใหม่

ค่ามัทฉะต่อแก้วคำนวณได้จาก ราคาซื้อต่อกิโลกรัม ÷ 1,000 × จำนวนกรัมที่ใช้ต่อแก้ว ถ้าใช้มัทฉะต่อแก้วเท่าเดิม เมื่อราคาซื้อขึ้นเป็น 2 เท่า ค่ามัทฉะต่อแก้วก็ขึ้นเป็น 2 เท่า ใช้การคำนวณนี้ตัดสินใจว่าจะบวกส่วนที่ขึ้นเข้าไปในราคาขาย หรือจะปรับด้วยปริมาณต่อแก้วหรือเกรด ราคาต่อกิโลกรัมกำหนดอย่างไร สรุปไว้ใน ราคามัทฉะกำหนดอย่างไร

3. แจ้งปริมาณที่ใช้ต่อปีให้ผู้ขายรู้ล่วงหน้า

ยามามาสะ โคยามาเอ็นอธิบายว่า ราคาซื้อขายเทนฉะในช่วงชาใหม่เป็นตัวกำหนดพื้นฐานของต้นทุนการผลิตมัทฉะตลอด 1 ปีหลังจากนั้น ตามข้อมูลของอิปโปโด การซื้อขายชาเริ่มในเดือนเมษายน กองบรรณาธิการแนะนำให้แจ้งผู้ขายว่าร้านใช้มัทฉะประมาณเท่าไรต่อปี ก่อนช่วงชาใหม่ในฤดูใบไม้ผลิ และคุยกันไว้ว่าจะได้ปริมาณเท่าไร และราคาจะกำหนดอย่างไร ในปี 2025 ผู้นำเข้าที่เป็นบริษัทญี่ปุ่นในสหรัฐฯ รายหนึ่งให้ข้อมูลกับเจโทรว่า แม้แต่คู่ค้าเดิมก็ยังส่งของให้ไม่ทัน จึงต้องปฏิเสธคู่ค้ารายใหม่

4. ซื้อจากผู้ขายที่เป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการ และตรวจเอกสาร

ยามามาสะ โคยามาเอ็นติดซีลก็เพื่อป้องกันการเปลี่ยนบรรจุ ให้ซื้อจากคู่ค้าที่เป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการของผู้ผลิต และตรวจสิ่งต่อไปนี้

• แหล่งปลูก ฤดูเก็บ และเลขล็อต (เลขที่บอกว่าผลิตช่วงไหน)
• ผลตรวจสารตกค้างจากยาฆ่าแมลง และใบรับรองผลการวิเคราะห์ส่วนประกอบ
• ถ้าเป็นแบบกระป๋อง มีซีลของผู้ผลิตหรือสิ่งที่คล้ายกันติดอยู่หรือไม่

ตามเกณฑ์การแสดงฉลากชาเขียวของสมาคมชาญี่ปุ่น มัทฉะคือเทนฉะที่บดเป็นผงละเอียดด้วยโม่หินหรือเครื่องที่คล้ายกัน ซึ่งเป็นคนละชนิดกับผงชาเขียวที่บดชาด้วยเครื่องบด จึงควรดูชื่อสินค้าและฉลากวัตถุดิบด้วย

แหล่งอ้างอิง

• กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น: พื้นที่เก็บ ผลผลิตใบสด และผลผลิตอาราฉะของชาแรกปี 2026 (จังหวัดผลิตหลัก) (18 สิงหาคม 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.maff.go.jp/j/tokei/kouhyou/sakumotu/sakkyou_kome/pdf/syukaku_1tya_26.pdf
• กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น: สถานการณ์ชา (ตุลาคม 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.maff.go.jp/j/seisan/tokusan/cha/attach/pdf/ocha-201.pdf
• กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น: ผลการส่งออกสินค้าเกษตร ป่าไม้ ประมง และอาหาร ปี 2025 (แยกตามรายการ) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.maff.go.jp/j/shokusan/export/e_info/attach/pdf/zisseki-308.pdf
• กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น: นิตยสารประชาสัมพันธ์ aff ฉบับเมษายน 2022 (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.maff.go.jp/j/pr/aff/2204/spe1_02.html
• สภาส่งเสริมการส่งออกชาญี่ปุ่น: ผลการส่งออกชาเขียวแยกตามประเทศและรูปแบบ มกราคม–สิงหาคม 2026 (ภาษาญี่ปุ่น) https://nihon-cha.or.jp/export/wordpress/wp-content/uploads/2026-08_cha_export.pdf
• อิปโปโด: การปรับสเปกสินค้าและราคา เดือนตุลาคมและพฤศจิกายน 2026 (1 กันยายน 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.ippodo-tea.co.jp/blogs/news/20260901
• ยามามาสะ โคยามาเอ็น: ประกาศปรับราคา (1 กรกฎาคม 2025) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.yamamasa-koyamaen.co.jp/info/2025/post-9/
• ยามามาสะ โคยามาเอ็น: ประกาศปรับราคา (1 กรกฎาคม 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.yamamasa-koyamaen.co.jp/info/2026/post-10/
• ยามามาสะ โคยามาเอ็น: การติดซีลป้องกันบนกระป๋องมัทฉะ (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.yamamasa-koyamaen.co.jp/info/2026/post-11/
• อิโตเอ็น: การปรับราคาสินค้ามัทฉะและชาเขียวชนิดใบ (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.itoen.co.jp/news/article/76353/
• จังหวัดคาโงชิมะ สำนักงานส่งเสริมพื้นที่คาโงชิมะ: ข้อมูลการเกษตรในพื้นที่ (เมษายน 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.pref.kagoshima.jp/ak09/chiiki/kagoshima/sangyo/nougyou/hukyuu/nougyougenntijouhou202604.html
• เจโทร: ตลาดชาญี่ปุ่นในอาเซียนที่ก้าวเข้าสู่ช่วงแพร่หลายเต็มตัวหลังกระแสมัทฉะ (18 พฤษภาคม 2026) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.jetro.go.jp/biz/areareports/2026/d7cf7db2e5a71454.html
• เจโทร: ข่าวธุรกิจ (27 ตุลาคม 2025) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.jetro.go.jp/biznews/2025/10/a84a18a913562215.html
• เจโทร: กฎระเบียบและขั้นตอนการนำเข้าชา (สหรัฐอเมริกา) (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.jetro.go.jp/world/n_america/us/foods/exportguide/greentea.html
• สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ: Notice of Actions in Section 301 Investigations (Federal Register 2026-15181, 28 กรกฎาคม 2026) https://www.federalregister.gov/documents/2026/07/28/2026-15181/notice-of-actions-in-section-301-investigations-of-acts-policies-and-practices-of-various-economies
• สมาคมชาญี่ปุ่น (日本茶業中央会): เกณฑ์การแสดงฉลากชาเขียว (ภาษาญี่ปุ่น) https://www.nihon-cha.or.jp/pdf/hyoujikijyun.pdf